7 Ocak 2011 Cuma

Sinek kanadındaki prizma


Yeni keşif, şeffaf sinek kanatlarının aslında göründükleri gibi olmadıklarını ortaya koyuyor.




Bugüne kadar bir çok sinek ve arı türünün kanatları donuk ve şeffaf yapısı nedeniyle dikkat çekmiyordu. Lund Üniversitesi’nden böcekbilimciler Ekaterina Shevtsova ve Christer Hansson, bunların defalarca araştırılmış ve insanlar üzerinde hayranlık uyandırmış kelebek ve kınkanatlıların sahip olduğu kanatlardan çok daha göz alıcı olabileceklerini ortaya koyuyorlar.
Sinek ve bazı arı türlerinin kanatları iki şeffaf kitin tabakasından meydana geliyor. Hansson, uygun ışık koşulları sağlandığında her iki tabakadan seken ışınların karışarak, sabun köpüğündekine benzer bir renk şöleni sunduklarını belirtiyor.
Araştırmacılar kitin yüzeyi boyunca var olan farklılıkların bu yanardöner etkiyi meydana getirdiğini bulmuşlar. Üstelik renkler her zaman sabit kalırken, hangi yönden bakılırsa bakılsın aynı şekilde görünüyorlar. Farklılaşma ancak türler ve eşeyler arasında kendini gösteriyor.
Bugüne kadar biyologlar tarafından özellikle üzerine eğilinmediğinden bu ilginç karakter gözden kaçırılmış. Renklerin siyah zeminde daha belirgin hale gelmesi ve hatta açık renk zeminde neredeyse görünmez olması da bunda rol oynamış.
Araştırmacılar kanatları mikroskop altında ve siyah zemin üzerinde incelemişler ve ortaya çıkan elmas benzeri prizmatik görüntünün, kelebeklerde olduğu gibi çiftleşmek üzere eş seçiminde önemli rol oynadığını düşünüyorlar.
Bu kanat desenleri aynı zamanda bilimcilerin, başka türlü birbirlerinden ayrılmaları zor olan türleri ayırt etmelerine de yardımcı olmuş. Hatta bu yolla üç yeni yabani arı türü şimdiden tespit edilmiş durumda.
Janzen, helikopter böcekleri, çekirgeler ve hamamböceklerine ait en az bir düzine kadar başka böcek türünün kantlarında da benzer özelliğin var olduğunu düşünüyor. ntvmsnbc

0 yorum: