8 Ocak 2012 Pazar

Hitchcock'un "Kuşlar"ı niye çıldırdı?

Gerilim filmlerinin usta yönetmeni Alfred Hitchcock'un "The Birds" (Kuşlar) filmine de dolaylı olarak ilham veren ve ABD'de 1961'de yaşanan tuhaf kuş davranışlarının nedeni, aralarında bir Türk'ün de bulunduğu bilim adamları tarafından tespit edildi. 



Alfred Hitchcock'un 1963 yılında çektiği Kuşlar filmi 1952 yılında Daphne du Maurier tarafindan yayınlanan kisa bir hikayeye dayanıyor. Ancak filmin çekilmesine  ilham veren bir başka faktör daha bulunuyor. O da 1961 yılında California, Monterey'de gerçekleşen ve o dönem için tuhaf sayılabilecek olaylar.
1961 yılında Monterey'de yaşanan kuşların garip davranışları, duvarlara, arabalara ve insanlara çarparak yere düşmeleri, ani ölümleri o dönem Santa Cruz Sentinel gazetesine manşet olmuştu.
Bu haberi okuyan Alfred Hitchcok hemen harekete geçmiş ve bu olay için gazeteyle görüşmüştü. Elde ettiği bilgileri derleyen Hitchcock "The Birds"ü çekerek sinema tarihine de adını bir kez daha altın harflerle yazdırmıştı.
Bu olaydan yıllardan sonra 1991'de aynı bölgede kuşlar yeniden çıldırmış, tuhaf hareketler sergileyerek ölmüşlerdi.
1963'teki olaya göre gelişen bilimin ışığında 1991'de kuşların ölüm nedenleri araştırılmış ve bir sonuca ulaşılmıştı.
Buna göre 1991'deki olayın sebebi nörotoksin ve domoik asit üreten bir mikroskobik deniz algiydi. Fitoplankton denilen bu zehirleri yiyen balıkları avlayan kuşların bu tuhaf davranışları sergiledikleri anlaşılmıştı.
Ancak 1961 yılındaki olayla 1991 yılındaki olay arasında direkt bir bağlantı kurulamamıştı.
İstanbul Üniversitesi Biyoloji bölümü mezunu olduktan sonra Milli Eğitim Bakanlığı bursuyla Kaliforniya Üniversitesi Oşinografi bölümünde yüksek lisans ve doktora yapan Sibel Bargu bu aydınlatılamayan olaya bir açıklama getirerek tüm dünyanın dikkatini çekti.
Bilim dergisi Nature Geoscience'ın son sayısında yer alan araştırma CHA'nın haberine de konu olmuştu.
Eğitiminin ardından Louisiana Devlet Üniversitesi Oşinografi ve Deniz Bilimleri bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmaya başlayan Sibel Bargu diğer bilim adamlarıyla birlikte bir çalışma başlattı.
1961 yılındaki olayla ilgili alınan örnekler San Diego'daki Scrippps  Enstitüsü'ndeki arşivde tutuluyordu.
Bargu ve arkadaşları bu örnekleri incelemeye aldı. Filtre edebilen ve bu sebeple bu alglerle direk beslenen hayvanların mide içeriklerine bakan ekip, bu midelerin adı geçen toksini üreten alglerle dolu olduğunu tespit etti.
Sibel Bargu'ya göre bu araştırma sonucu, kuşlar bu analiz edilen canlılarla ve balıklarla beslendiği için bu toksini kısa sürede almış olabileceklerini gösterdi.
Bu sonuç Hitchcock'un filmine konu olan 1961'deki olayı direkt olarak açıklamasa da bilim adamlarını en yakın açıklamaya ulaştırdı.
Böylece 1991'deki olaya neden olan alglerin 1960'lı yıllarda da bölgede varlık gösterdiği anlaşılmış oldu.
California bölgesinde bu toksinden etkilenip hastalanan ya da ölen kuşlara ve deniz aslanlarına halen rastlanıyor.
Bu alglerin ürettiği toksin sadece California'da değil dünyada birçok yerde de tespit edilmiş. Türkiye'de de bu toksini üreten alg türlerine rastlanmış.

-veteknoloji

0 yorum: